Dolmuş giydirme hangi kurallara bağlı?
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde yolcu taşıyan dolmuş ve minibüslerde reklam uygulaması, Ticari Araçlarda Reklam Bulundurulması Hakkında Yönetmelik’e tabidir. Yönetmelik taksi, taksi dolmuş, minibüs, otobüs ve kamyonet gibi ticari araçları kapsar. Umum servis, personel servisi ve okul taşıtları kapsam dışındadır (Madde 2); bu araçlar için otobüs ve minibüs giydirme ile okul taşıtı yazısı sayfalarına bakabilirsiniz.
Dolmuş giydirme talebi çoğunlukla iki taraftan gelir: şehir içindeki hatlarda görünmek isteyen bir marka ya da aracındaki reklam alanını bir reklamverene ayıran araç sahibi. Her iki durumda da tasarım, izin ve uygulama aynı plan içinde ele alınır.
Hangi belgeler gerekir?
Yönetmeliğe göre ticari araçlara reklam uygulanabilmesi için ilgili belediyeden yetki belgesi alınması zorunludur (Madde 5). Yetki belgesi bir yıl geçerlidir, devredilemez ve yalnız onu veren belediyenin sınırlarında kullanılır. Reklamı yapan ile araç sahibi arasında kampanya süresi, araç plakası ve araç başına ücretin yazılı olduğu bir sözleşme yapılır ve her araç için ayrı izin belgesi düzenlenir (Madde 7). Bir kampanya bir yılı geçemez (Madde 6).
İzin belgesi araçta bulundurulur ve denetimde gösterilir (Madde 9). Harç ve ücretleri her belediye kendisi belirler (Madde 10). Ankara’da başvuru yeri ve güncel ücretler için Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin uygulamasını kontrol edin.
Reklam aracın neresine uygulanabilir?
Yönetmeliğin 8. maddesi uygulama alanını sınırlar:
- Camlara, tekerleklere, aracın ön ve arka kısımlarına reklam uygulanamaz.
- Aracı komple giydiren veya rengini tamamen değiştiren reklam yapılamaz.
- Reklam, zorunlu işaretleri ve yan kapılardaki plaka numaralarını kapatamaz.
- Sürücüyü rahatsız edecek yansıtıcı veya ses çıkaran malzeme kullanılamaz.
- Hasarlı, yıpranmış ve görüntü kirliliği oluşturan reklam bulundurulamaz.
- Tütün ve alkol reklamı yapılamaz.
Bu kurallar reklam alanını pratikte aracın iki yan gövdesine, cam hattının altında kalan bölüme indirir. Atom minibüs uygulaması ve minibüs reklam uygulaması yan yüzeydeki yatay reklam bandının görünümünü karşılaştırmak için incelenebilir. Arşivdeki örnekler farklı kullanım türlerindeki araçlara aittir ve mevzuata uygunluk değerlendirmesi olarak sunulmaz.
Yan gövdede yerleşim
Minibüsün yan yüzeyi kapı, cam hattı ve tekerlek boşluklarıyla bölünmüş uzun bir alandır. Sürgülü kapının açılırken geçtiği bölüm, yakıt kapağı ve kapı kolları reklam bandının sürekliliğini etkiler. Ana mesaj kapı birleşimlerinden bölünmeyecek sabit bir alana, kısa bir slogan veya logo ise kapı paneline yerleştirilebilir. Hat bilgisi, zorunlu yazılar ve yan kapıdaki plaka alanı ölçü alınırken boş bırakılır.
Dolmuşu yolcular çoğunlukla durakta, yakından ve kısa süre görür; trafikteki sürücüler ise hareket hâlinde. Bu yüzden büyük bir marka adı ve tek bir mesaj, küçük puntolu uzun metinlerden daha iyi sonuç verir. Telefon veya web adresi kullanılacaksa kalın ve kontrastlı bir yazı karakteri seçilmelidir.
Kampanya bitince söküm
Kampanya sona erdiğinde reklamlar beş iş günü içinde kaldırılır; boya veya renk değişikliği yapıldıysa araç sahibi aracı otuz gün içinde eski hâline getirir (Madde 8). Boya yerine sökülebilir folyo kullanmak ve sökümü baştan planlamak kampanya sonunu kolaylaştırır. Söküm sırasında dikkat edilecekler kaplama bakımı ve söküm rehberinde anlatılır.
Birden fazla dolmuşta aynı kampanya
Reklamveren aynı mesajı bir hattaki birçok araçta kullanmak isteyebilir. Hatta çalışan minibüsler farklı marka ve modellerden olabileceği için ortak tasarım her modelin yan yüzeyine ayrı ölçülerek uyarlanır. Kampanya sırasında araç eklenir veya değişirse yeni araç için de izin belgesi gerekir (Madde 6). Model ve plaka listesini baştan hazırlamak hem izin hem uygulama planını kolaylaştırır.
Teklif için hangi bilgiler gerekir?
- Araçların marka, model ve adedi
- Her modelin sağ ve sol yanının düz açıdan çekilmiş fotoğrafı
- Reklam metni, logo ve görsellerin asıl dosyaları
- Kampanya süresi ve sökümün nasıl planlanacağı
- Yetki ve izin belgesi süreçlerinin hangi aşamada olduğu
Yönetmelik 6.8.2011 tarihli ve 28017 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı; 8. madde 9.5.2024 tarihli ve 32541 sayılı Resmî Gazete ile değişti. Uygulamadan önce mevzuat.gov.tr üzerindeki güncel metni kontrol edin; bu sayfa hukuki görüş yerine geçmez. Fotoğraflarınızla dolmuş reklam giydirme için teklif isteyin; yerleşimi aracınıza ve izin verilen alanlara göre birlikte netleştirelim.
Sık sorulanlar
Dolmuşa reklam vermek için izin gerekir mi?
Evet. Ticari Araçlarda Reklam Bulundurulması Hakkında Yönetmelik’e göre ilgili belediyeden yetki belgesi alınır ve her araç için ayrı izin belgesi düzenlenir. Ankara’daki başvuru ve ücretler için Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin güncel uygulamasını kontrol edin.
Dolmuşun arka camına veya arkasına reklam yapılabilir mi?
Hayır. Yönetmelik camlara, tekerleklere ve aracın ön ve arka kısımlarına reklam uygulanmasını yasaklar. Reklam alanı pratikte aracın yan gövdesidir.
Dolmuş komple giydirilebilir mi?
Hayır. Aracı komple giydiren veya rengini tamamen değiştiren reklam yapılamaz. Yan yüzeyde, cam hattının altında kalan alanda kısmi bir reklam bandı planlanır.
Kampanya bitince reklam ne zaman sökülmeli?
Yönetmeliğe göre kampanya bittikten sonra reklamlar beş iş günü içinde kaldırılır. Boya veya renk değişikliği yapıldıysa araç otuz gün içinde eski hâline getirilir.
